قطعه مدام می‌شکند؟ چرا و چطور با بازطراحی مقاومش کنیم

وقتی قطعه‌ای مدام از یک نقطه می‌شکند، معمولاً پیامی دارد. ببینید رایج‌ترین دلیل‌های شکستن تکراری چیست و بازطراحی چطور قطعه را از نسخه‌ی اصلی بادوام‌تر می‌کند.

آینه‌ی بغل ترک‌خورده‌ی خودرو

قطعه را عوض کرده‌اید. چند هفته بعد دوباره شکسته. باز هم عوضش کرده‌اید و باز هم همان اتفاق، و درست از همان نقطه.

این مطلب بخشی از راهنمای کامل ساخت قطعه با پرینت سه‌بعدی است؛ برای دیدن کل مسیر، از آن‌جا شروع کنید.

احتمالاً فکر می‌کنید جنس قطعه بی‌کیفیت است یا قسمت دستگاه بدشانسی آورده. شاید هم کم‌کم پذیرفته‌اید که «این قطعه همین است». ولی وقتی قطعه‌ای مدام از یک نقطه می‌شکند، معمولاً پیامی دارد. سؤال درست این است: چرا دقیقاً از همین‌جا؟

قطعه‌ی شکسته حرف می‌زند

وقتی قطعه‌ی شکسته‌ای به دستمان می‌رسد، اولین کار خواندن خود شکستگی است. در فلاپ اصلی موتور هوندایی که نسخه‌ی قرینه‌اش را ساختیم، ترک‌ها از لبه‌ی پایینی شروع شده‌اند؛ جایی که ضربه و لرزش بیشترین اثر را دارد. محل ترک، جهت آن و شکل سطح شکست، تقریباً همیشه علت را نشان می‌دهد.

گوشه‌ی تیز ترک‌خورده در کنار گوشه‌ی گرد و تقویت‌شده
گوشه‌ی تیز، محل تمرکز تنش؛ گوشه‌ی گرد و ریب، راه پخش آن

رایج‌ترین دلیل‌های شکستن تکراری

  • گوشه‌ی تیز: تنش در گوشه‌های تیز متمرکز می‌شود. بیشتر ترک‌ها از همین‌جا شروع می‌شوند.
  • دیواره‌ی نازک: قطعه در جایی که بیشترین بار را دارد، کمترین ضخامت را دارد.
  • جنس نامناسب: پلاستیکی که در گرما نرم می‌شود یا زیر آفتاب ترد می‌شود.
  • خستگی: بار کوچکی که هزاران بار تکرار می‌شود، مثل لرزش، کم‌کم قطعه را می‌شکند.
  • جهت لایه‌ها در قطعه‌ی پرینتی: قطعه‌ی پرینت سه‌بعدی در جهت عمود بر لایه‌ها ضعیف‌تر است. اگر بار در همین جهت باشد، قطعه از بین لایه‌ها جدا می‌شود.

بازطراحی یعنی چه؟

ساختن نسخه‌ی دقیقاً مشابه، یعنی شکستن دوباره در همان نقطه. بازطراحی یعنی همان قطعه، با همان محل نصب، اما مقاوم‌تر:

  • گرد کردن گوشه‌ها تا تنش پخش شود.
  • اضافه کردن دیواره‌ی تقویتی (ریب) در مسیر بار، بدون سنگین شدن کل قطعه.
  • ضخیم کردن بخش‌های حساس و نازک نگه داشتن بقیه.
  • تغییر جنس، مثلاً از PLA به PETG یا ABS برای گرما و ضربه.
  • انتخاب جهت چاپ طوری که بار در جهت قوی لایه‌ها باشد.
  • جاسازی قطعه‌ی فلزی، مثل بوش یا مهره، در نقاطی که سایش یا پیچ دارند.

برای قطعاتی که بار جدی تحمل می‌کنند، تحلیل تنش در نرم‌افزار نشان می‌دهد تنش دقیقاً کجا جمع می‌شود. این کار جای حدس زدن را می‌گیرد.

یک درس از کار خودمان

یک بار مشتری‌ای مدل دستگاهش را آورده بود و می‌خواست کوچک‌شده‌اش را پرینت بگیرد. با کوچک کردن، بعضی دیواره‌ها آن‌قدر نازک می‌شدند که قطعه شکننده از آب درمی‌آمد. همان‌جا یاد گرفت چیزی که ما هم هر روز یادمان است: استحکام قطعه فقط به جنسش بستگی ندارد؛ به شکلش هم بستگی دارد.

جمع‌بندی

اگر بخواهیم خلاصه کنیم: قطعه‌ای دارید که مدام از یک نقطه می‌شکند و از تعویض‌های پشت سر هم خسته شده‌اید. درست است؟ با خواندن شکستگی و بازطراحی همان نقطه‌ی ضعف، معمولاً می‌شود قطعه‌ای ساخت که از نسخه‌ی اصلی بادوام‌تر باشد.

در جاوید مهر فیروز، بازطراحی و مقاوم‌سازی قطعه‌هایی که مدام می‌شکنند را از بررسی همان قطعه‌ی شکسته شروع می‌کنیم. اگر چنین قطعه‌ای دارید، خوشحال می‌شویم نگاهی به آن بیندازیم.

بیشتر بخوانید:

طراحی درست فقط نیمی از ماجراست؛ جنس قطعه هم باید با شرایط کارش جور باشد. در مقایسه‌ی PLA، PETG و ABS این را ساده توضیح داده‌ایم.

پرسش‌های متداول

آیا قطعه‌ی بازطراحی‌شده سر جای قطعه‌ی اصلی می‌نشیند؟

بله. محل نصب و ابعاد اتصال حفظ می‌شود و تغییرات فقط در بخش‌هایی است که به استحکام مربوط‌اند.

قطعه‌ی پرینتی می‌تواند از قطعه‌ی اصلی مقاوم‌تر باشد؟

در بسیاری از موارد بله، به شرط اینکه نقطه‌ی ضعف طراحی اصلی اصلاح شود و جنس و جهت چاپ درست انتخاب شود.

قطعه‌ای مشابه دارید؟

نمونه یا فایل را بیاورید یا بفرستید تا در یک جلسه‌ی همفکری درباره‌اش صحبت کنیم.

رزرو جلسه‌ی همفکری
اسپویلر BMW
اسپویلر BMWباله صندوق عقب
قاب پنکه
قاب پنکه
قطعه دستگاه بستنی ساز
قطعه دستگاه بستنی ساز
در پوش بنز
در پوش بنزدرپوش بخشی از داخل کابین خودرو
فلاپ موتور هوندا
فلاپ موتور هونداسمت چپ را از روی قرینه‌ی سمت راست ساختیم