هزینه‌ی ساخت قطعه با پرینت سه‌بعدی از چه چیزهایی تشکیل می‌شود؟

چرا قیمت یک قطعه را نمی‌شود از روی عکس گفت، پنج جزء اصلی هزینه کدام‌اند و با چند کار ساده چطور می‌شود آن را پایین آورد.

ردیف پرینترهای سه‌بعدی در حال چاپ قطعه

«چند می‌شود؟» اولین سؤالی است که تقریباً هر کسی با عکس یک قطعه‌ی شکسته از ما می‌پرسد. سؤال کاملاً بجایی است؛ کسی نمی‌خواهد وقت بگذارد و آخر کار ببیند ساختن قطعه از خریدن کل دستگاه گران‌تر درآمده. ولی اگر صادق باشم، جواب دقیق را از روی یک عکس نمی‌شود داد. در این مطلب توضیح می‌دهم چرا، و هزینه‌ی ساخت یک قطعه با پرینت سه‌بعدی دقیقاً از چه چیزهایی تشکیل می‌شود؛ تا وقتی قیمتی می‌شنوید، بدانید پشتش چیست.

این مطلب بخشی از راهنمای کامل ساخت قطعه با پرینت سه‌بعدی است؛ برای دیدن کل مسیر، از آن‌جا شروع کنید.

چرا قیمت یک قطعه را نمی‌شود از روی عکس گفت؟

دو قطعه که در عکس شبیه هم‌اند، ممکن است کار کاملاً متفاوتی بخواهند. یکی فقط یک درپوش ساده است که چند اندازه دارد؛ دیگری باید روی قوس بدنه‌ی خودرو بنشیند و هیچ نقشه‌ای از آن در دست نیست. بیشتر هزینه‌ی یک قطعه‌ی تکی، نه در خودِ پرینت، که در فهمیدن و مدل‌کردن آن است؛ و این را فقط وقتی می‌شود سنجید که قطعه را ببینیم.

پنج جزء هزینه‌ی ساخت یک قطعه

پنج جزء هزینه‌ی ساخت قطعه با پرینت سه‌بعدی: مدل‌سازی، جنس، زمان دستگاه، پرداخت سطح، تست و اصلاح
در قطعه‌ی تکی، بیشترین سهم هزینه معمولاً مدل‌سازی است، نه خودِ پرینت.

۱. اندازه‌برداری و مدل‌سازی

برای قطعه‌ای که فقط یک بار ساخته می‌شود، این معمولاً بزرگ‌ترین بخش هزینه است. وقتی مشتری‌ای توپی پلاستیکی وسط توری پنکه‌اش را چند تکه آورده بود، بیشتر وقت ما صرف کنار هم گذاشتن تکه‌ها و درآوردن اندازه‌ها شد، نه پرینت. برای اسپویلر BMW E63 که امکان اسکن خودرو نبود، اول باید خودِ صندوق را از روی نقشه‌های بدنه مدل می‌کردیم و بعد اسپویلر را روی آن طراحی می‌کردیم. در مقابل، برای فلاپ موتور هوندا، سمت راست را داشتیم و سمت چپ را با قرینه‌سازی ساختیم؛ همین، زمان مدل‌سازی را خیلی کم کرد.

۲. جنس قطعه

جنس قطعه را شرایط کاری‌اش تعیین می‌کند: قطعه‌ای که داخل خانه کار می‌کند با قطعه‌ای که زیر آفتاب داخل خودرو یا کنار موتور است، یک جنس نمی‌خواهد. بعضی جنس‌ها هم چاپ دقیق‌تر و زمان‌برتری دارند. تفاوت این سه را در راهنمای انتخاب PLA، PETG و ABS ساده توضیح داده‌ام. برای قطعات کوچک، سهم جنس در قیمت نهایی معمولاً کمتر از چیزی است که فکر می‌کنید.

۳. زمان دستگاه

اندازه‌ی قطعه، میزان پرشدگی داخلش و ضخامت لایه‌ها تعیین می‌کند دستگاه چند ساعت درگیر آن باشد. قطعه‌ای که باید محکم باشد، داخلش پرتر چاپ می‌شود و طبیعتاً زمان بیشتری می‌برد. برای همین گاهی پیشنهاد می‌کنیم یک قطعه را دو تکه کنیم یا جهت چاپش را عوض کنیم؛ هم سریع‌تر می‌شود و هم محکم‌تر.

نازل پرینتر سه‌بعدی در حال چاپ لایه‌به‌لایه‌ی قطعه
زمان دستگاه را اندازه، پرشدگی و ضخامت لایه‌ها تعیین می‌کند. عکس: Jonathan Juursema، CC BY-SA 3.0، ویکی‌مدیا کامنز

۴. پرداخت سطح و کارهای بعد از چاپ

جداکردن ساپورت‌ها، سمباده‌زدن و آماده‌کردن سطح برای رنگ، کار دستی است و وقت می‌گیرد. قطعه‌ای که داخل دستگاه پنهان است به این مرحله نیاز چندانی ندارد؛ قطعه‌ای که جلوی چشم است، دارد. صاحب همان فلاپ هوندا، رنگ نهایی را خودش زد و همین بخشی از هزینه را حذف کرد.

۵. تست و اصلاح

بعضی قطعه‌ها بار اول دقیق جا نمی‌روند و این بخشی از کار است، نه استثنا. یکی از اولین کارهای ما قطعه‌ای برای دستگاه بستنی بود؛ صاحبش عجله داشت و نگران بود، چون هر ساعت توقف یعنی فروش ازدست‌رفته. اولین نسخه بعد از چاپ کمی جمع شد و جا نرفت. اندازه را اصلاح کردیم و نسخه‌ی درست را سریع تحویل دادیم. این تجربه باعث شد از آن به بعد جمع‌شدگی را از اول در طراحی حساب کنیم.

جزء هزینهچه چیزی آن را بیشتر می‌کندچه چیزی آن را کمتر می‌کند
مدل‌سازینبود نمونه یا نقشه، قوس‌های پیچیدهنمونه‌ی سالم، نقشه، قطعه‌ی قرینه
جنسجنسی که چاپ دقیق‌تر و زمان‌برتری داردانتخاب جنس متناسب با شرایط واقعی کار، نه بیشتر
زمان دستگاهقطعه‌ی بزرگ و توپرتقسیم قطعه، جهت چاپ مناسب
پرداخت سطحسطح نمایان و رنگ‌خورقطعه‌ی پنهان، رنگ توسط مشتری
تست و اصلاحتلرانس تنگ، جفت‌شدن با چند قطعهنمونه‌ی اصلی برای مقایسه

چرا قطعه‌ی دوم ارزان‌تر از اولی است؟

چون هزینه‌ی مدل‌سازی فقط یک بار پرداخت می‌شود. وقتی فایل قطعه آماده باشد، ساخت نسخه‌های بعدی فقط هزینه‌ی جنس و زمان دستگاه را دارد. به همین دلیل، اگر می‌دانید به چند عدد نیاز دارید، از همان اول بگویید. برای ده‌ها تا چند صد عدد، اغلب این روش از ساخت قالب منطقی‌تر است؛ در تولید تیراژ پایین بدون قالب این را بیشتر باز کرده‌ام.

یک اشتباه رایج که هزینه را بالا می‌برد

یکی از مشتری‌ها مدل دستگاهش را خودش کوچک کرده بود تا نسخه‌ی کوچک‌تری بسازد. نتیجه این بود که بعضی دیواره‌ها از قطر نازل پرینتر هم نازک‌تر شده بودند؛ یا اصلاً چاپ نمی‌شدند یا شکننده درمی‌آمدند. مدل را برای پرینت بازطراحی کردیم و کار درست شد، ولی اگر از اول با ما مشورت کرده بود، یک دور کار اضافه حذف می‌شد. درباره‌ی این‌که چرا یک مدل باید برای ساخت آماده شود، در صفحه‌ی بهینه‌سازی طراحی برای ساخت نوشته‌ایم.

چند کار ساده که قیمت را پایین می‌آورد

  • اگر نمونه‌ی قطعه، حتی شکسته، دارید، آن را بیاورید یا بفرستید.
  • بگویید قطعه کجا کار می‌کند: زیر آفتاب، کنار گرما یا داخل خانه.
  • مشخص کنید کدام سطح‌ها دیده می‌شوند و کدام پنهان‌اند.
  • از اول بگویید چند عدد لازم دارید.
  • اگر قطعه‌ی جفت یا قرینه‌اش سالم است، آن را هم همراه داشته باشید.

اگر قطعه‌تان نایاب است و می‌خواهید ببینید مسیر ساختش از روی نمونه چطور است، ماجرای مهندسی معکوس توپی پنکه را بخوانید.

جمع‌بندی

قیمت یک قطعه بیشتر به این بستگی دارد که چقدر باید درباره‌اش فکر کرد، تا این‌که چقدر پلاستیک مصرف می‌کند. شاید برایتان سؤال باشد که ساختن قطعه‌ی شما اصلاً منطقی است یا خرید یک دستگاه نو به‌صرفه‌تر است. این سؤالی است که ما هم قبل از هر کاری از خودمان می‌پرسیم، و گاهی جواب صادقانه‌اش «نه» است.

اگر قطعه‌ای دارید و دوست دارید بدانید ساختنش چه مسیری دارد، خوشحال می‌شوم نگاهی به آن بیندازیم. درباره‌ی روند کار در صفحه‌ی مهندسی معکوس قطعه بیشتر می‌توانید بخوانید.

عکس اصلی: Jan Beránek، CC BY-SA 3.0، ویکی‌مدیا کامنز.

قطعه‌ای مشابه دارید؟

نمونه یا فایل را بیاورید یا بفرستید تا در یک جلسه‌ی همفکری درباره‌اش صحبت کنیم.

رزرو جلسه‌ی همفکری
اسپویلر BMW
اسپویلر BMWباله صندوق عقب
قاب پنکه
قاب پنکه
قطعه دستگاه بستنی ساز
قطعه دستگاه بستنی ساز
در پوش بنز
در پوش بنزدرپوش بخشی از داخل کابین خودرو
فلاپ موتور هوندا
فلاپ موتور هونداسمت چپ را از روی قرینه‌ی سمت راست ساختیم