قطعه‌ی پرینت سه‌بعدی چقدر دوام دارد؟ جواب صادقانه به ۵ نگرانی رایج

«پلاستیکه، زود می‌شکنه»، «زیر آفتاب ماشین تاب برمی‌داره»، «چند سال دوام داره؟» جواب صادقانه به رایج‌ترین نگرانی‌ها درباره‌ی استحکام و دوام قطعه‌های پرینت سه‌بعدی.

چرخ‌دنده‌ی پیچیده‌ی ساخته‌شده با پرینت سه‌بعدی

«پلاستیکه دیگه، دو روز دیگه می‌شکنه.» این جمله را تقریباً از هر کسی که اولین بار قطعه‌ی پرینت سه‌بعدی سفارش می‌دهد شنیده‌ایم. نگرانی به‌جایی است؛ کسی که پول و وقت می‌گذارد حق دارد بداند قطعه‌اش چقدر دوام می‌آورد. جواب کوتاه این است: بستگی دارد به سه چیز که اتفاقاً هر سه را می‌شود از قبل کنترل کرد. در این مطلب پنج نگرانی رایج را صادقانه جواب می‌دهم.

قطعه‌ی پرینت سه‌بعدی در دست
استحکام قطعه‌ی پرینتی بیشتر از هر چیز به طراحی و جهت لایه‌ها بستگی دارد. عکس: U.S. Air Force photo by Airman 1st Class Madelyn Keech، Public domain، ویکی‌مدیا کامنز

۱. «پلاستیک است، زود می‌شکند»

قطعه‌ی اصلی بیشتر لوازم خانگی و قطعات داخلی خودرو هم پلاستیکی است؛ فقط با قالب تزریق ساخته شده. پس سؤال اصلی «پلاستیک یا فلز» نیست، این است که قطعه چطور طراحی و با چه تنظیماتی چاپ شده. یک قطعه‌ی پرینتی با دیواره‌های ضخیم و پرشدگی مناسب، می‌تواند از قطعه‌ی اصلی محکم‌تر هم باشد، چون ما اجازه داریم جاهای ضعیف را ضخیم‌تر کنیم؛ کاری که کارخانه به خاطر صرفه‌جویی در مواد معمولاً نمی‌کند.

توپی پنکه‌ای که برای یکی از مشتری‌ها ساختیم مثال خوبی است: قطعه‌ی اصلی دقیقاً از همان نقطه‌ای شکسته بود که بار رویش بود. در نسخه‌ی جدید همان ناحیه را تقویت کردیم و پنکه دوباره به کار افتاد.

۲. «لایه‌لایه است، از وسط لایه‌ها جدا می‌شود»

این یکی درست است، اگر به آن فکر نشود. قطعه‌ی پرینتی در جهت لایه‌ها کمی ضعیف‌تر است؛ مثل چوب که در جهت الیافش راحت‌تر ترک می‌خورد. راه‌حل، چیدن درست قطعه روی صفحه‌ی چاپ است تا نیروی اصلی در جهتی وارد شود که لایه‌ها آن را تحمل کنند، نه این‌که آن‌ها را از هم باز کند. این تصمیم قبل از چاپ گرفته می‌شود و یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های یک کار حرفه‌ای با یک چاپ معمولی است.

هات‌اند پرینتر سه‌بعدی
هات‌اند؛ جایی که فیلامنت ذوب می‌شود و لایه‌ها روی هم می‌نشینند. اتصال بین همین لایه‌هاست که دوام قطعه را تعیین می‌کند. عکس: A7N8X، CC0، ویکی‌مدیا کامنز

۳. «داخل ماشین زیر آفتاب تاب برمی‌دارد»

داخل خودرویی که تابستان زیر آفتاب پارک شده، دما خیلی بالاتر از هوای بیرون می‌رود. اگر جنس قطعه برای این شرایط انتخاب نشده باشد، بله، ممکن است تغییر شکل بدهد. برای همین اولین سؤال ما همیشه این است: «قطعه کجا کار می‌کند؟» جنسی که برای یک قطعه‌ی داخل خانه کافی است، برای داشبورد یا کنار موتور مناسب نیست. تفاوت جنس‌ها را در راهنمای انتخاب PLA، PETG و ABS ساده توضیح داده‌ایم.

۴. «چند سال دوام دارد؟»

جواب صادقانه این است که عدد ثابتی وجود ندارد و هر کسی که بدون دیدن قطعه عدد بدهد، حدس زده. دوام به سه چیز بستگی دارد:

  • بار و تنش: قطعه‌ای که فقط نگه می‌دارد با قطعه‌ای که مدام ضربه یا پیچش می‌خورد فرق دارد.
  • محیط: گرما، آفتاب مستقیم، رطوبت و مواد شوینده.
  • طراحی: گوشه‌های تیز و دیواره‌های نازک، نقطه‌ی شروع ترک‌اند.

وقتی این سه را بدانیم، می‌توانیم قطعه را برای همان شرایط بسازیم. فلاپ موتور هوندایی که از روی قرینه‌ی سمت راستش ساختیم، بعد از رنگ‌کاری صاحبش روی موتور نشست و همان کار قطعه‌ی اصلی را انجام می‌دهد.

۵. «با قطعه‌ی اصلی کارخانه فرق دارد؟»

از نظر ظاهر، سطح قطعه‌ی پرینتی ممکن است خطوط ریز لایه‌ها را داشته باشد که با پرداخت و رنگ کم یا محو می‌شود. از نظر اندازه، باید دقیق باشد؛ و اگر نباشد، اصلاحش می‌کنیم. یکی از اولین کارهایمان قطعه‌ی یک دستگاه بستنی‌ساز بود که بعد از چاپ کمی جمع شد و جا نرفت. همان روز اندازه را اصلاح کردیم و نسخه‌ی درست را تحویل دادیم. از آن به بعد، جمع‌شدگی جنس را از اول در طراحی حساب می‌کنیم.

کِی پرینت سه‌بعدی گزینه‌ی درستی نیست؟

اگر قطعه زیر بار سنگین فلزی کار می‌کند، با غذای داغ تماس دارد یا جزو قطعات ایمنی است (مثل ترمز)، صادقانه می‌گوییم که روش دیگری لازم است. ترجیح می‌دهیم یک سفارش را از دست بدهیم تا این‌که قطعه‌ای بسازیم که سر جایش دوام نیاورد.

جمع‌بندی

دوام قطعه‌ی پرینت سه‌بعدی شانسی نیست؛ نتیجه‌ی سه تصمیم است: جنس متناسب با محیط، جهت درست لایه‌ها و طراحی‌ای که جاهای ضعیف را تقویت کند. اگر قطعه‌ای دارید که مدام می‌شکند، شاید مشکل از خود طراحی باشد؛ این را در چرا قطعه مدام می‌شکند باز کرده‌ایم. و اگر دوست دارید بدانید قطعه‌ی شما در شرایط کاری‌اش چقدر دوام می‌آورد، شرایطش را برایمان تعریف کنید؛ در صفحه‌ی بهینه‌سازی طراحی برای ساخت روند کار را می‌بینید.

عکس اصلی: Saul Schleimer and Henry Segerman، CC BY-SA 3.0، ویکی‌مدیا کامنز.

قطعه‌ای مشابه دارید؟

نمونه یا فایل را بیاورید یا بفرستید تا در یک جلسه‌ی همفکری درباره‌اش صحبت کنیم.

رزرو جلسه‌ی همفکری
اسپویلر BMW
اسپویلر BMWباله صندوق عقب
قاب پنکه
قاب پنکه
قطعه دستگاه بستنی ساز
قطعه دستگاه بستنی ساز
در پوش بنز
در پوش بنزدرپوش بخشی از داخل کابین خودرو
فلاپ موتور هوندا
فلاپ موتور هونداسمت چپ را از روی قرینه‌ی سمت راست ساختیم